De belangrijkste boodschap hier is preventie: houd de omstandigheden in de gaten, voorlicht werknemers en leidinggevenden, en bereid je voor voordat er symptomen optreden, om zo werknemers, bedrijfsactiviteiten en het milieu te beschermen. Naarmate de blootstelling aan hitte en rook toeneemt, krijgen organisaties te maken met steeds grotere risico’s op het gebied van veiligheid, gezondheid, productiviteit en bedrijfscontinuïteit.
1. Wat werkgevers nu zouden moeten doen om werknemers te beschermen tegen rook- en hittegerelateerde aandoeningen, vermoeidheid en letsel
De opleiding en training van werkgevers, werknemers en leidinggevenden, hetzij door interne deskundigen, hetzij door organisaties op het gebied van risicobeheer – zoals EFI Global – vormt een essentieel onderdeel van een voorbereidingsplan. Dit zorgt ervoor dat zij inzicht hebben in de gezondheidsrisico’s die gepaard gaan met zowel hittestress als blootstelling aan rook van bosbranden, dat zij programma’s hanteren om deze gevaren te beoordelen en te beheersen, dat zij symptomen herkennen, dat zij de risicofactoren begrijpen en dat zij weten hoe zij de situatie moeten monitoren en hoe zij moeten reageren wanneer symptomen zich voordoen.
Organisaties moeten weerswaarschuwingen en omgevingsomstandigheden (temperatuur, luchtvochtigheid, AQI, PM2,5) in de gaten houden om hun beschermende maatregelen daarop af te stemmen. Bij hittestress houdt dit onder meer in dat er schaduw of gekoelde rustplaatsen worden aangeboden, evenals water en elektrolyten, en dat er werk- en rustschema’s worden opgesteld, terwijl de aanpak bij blootstelling aan rook iets anders ligt. Geschiktere maatregelen zijn het in de gaten houden van de actiedrempels voor de luchtkwaliteit, het beperken van zwaar werk in de buitenlucht, het aanbieden van herstelruimtes met schonere lucht en het gebruik van ademhalingsbescherming wanneer dat nodig is. Gedurende het hele proces moeten werknemers worden gecontroleerd op vroege tekenen van blootstelling aan hitte of rook, waarbij de werkbelasting, dienstroosters of personeelsbezetting moeten worden aangepast naarmate de omstandigheden verslechteren, en moeten, indien nodig, noodprocedures onmiddellijk worden geactiveerd.
Verschillende organisaties bieden waardevolle bronnen en hulpmiddelen aan, waaronder (maar niet beperkt tot) de Occupational Safety and Health Administration (OSHA), het National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH) en de American Industrial Hygiene Association (AIHA).
Voorbeelden van bronnen over hittestress zijn onder meer:
- OSHA/NIOSH-app ‘Heat Safety Tool’ (OSHA-NIOSH) | Hittestress | CDC
- AIHA-app voor thermische belasting Thermische (hitte-)belasting | AIHA
- Richtlijnen van OSHA, NIOSH en AIHA ter voorkoming van hittegerelateerde aandoeningen
Het is belangrijk te beseffen dat de beoordeling van hittebelasting op het werk complex kan zijn. Zowel OSHA als NIOSH beschouwen de Wet Bulb Globe Temperature (WBGT) als de voorkeursmethode voor het beoordelen van hittebelasting op het werk, omdat deze methode rekening houdt met factoren zoals stralingswarmte, luchtbeweging, luchtvochtigheid en omgevingsomstandigheden. De OSHA/NIOSH Heat Safety Tool gebruikt de hitte-index als praktisch screeningsinstrument, maar houdt geen rekening met de WBGT en vervangt geen op WBGT gebaseerde beoordelingen wanneer een uitgebreidere evaluatie gerechtvaardigd is. De AIHA-app stemt de uitkomst wel af op een geschatte WBGT-waarde.
2. Wat zijn de grootste veiligheidsrisico’s die gepaard gaan met langdurige blootstelling aan rook en hitte?
Het grootste risico is de invloed op de gezondheid en het welzijn van werknemers, wat ook kan leiden tot een afname van zowel de fysieke capaciteit als de cognitieve prestaties, wat uiteindelijk resulteert in een verhoogd risico op fouten, letsel en negatieve gevolgen voor de gezondheid, het milieu en de productie.
Langdurige blootstelling aan hitte en rook van bosbranden kan zowel acute als chronische gezondheidseffecten veroorzaken, waaronder irritatie van de luchtwegen, belasting van het hart- en vaatstelsel, uitdroging, hittegerelateerde aandoeningen en mogelijk levensbedreigende aandoeningen zoals een zonnesteek.
Vanuit het perspectief van de werkplek vergroot een verslechterende gezondheid van werknemers ook de kans op gevolgen zoals een verminderd situationeel bewustzijn, verminderde besluitvorming, tragere reactietijden en operationele fouten, wat kan leiden tot arbeidsongevallen en verstoringen van het milieu of de processen.
3. Welke invloed hebben rook en hitte op de fysieke en cognitieve prestaties op het werk?
Blootstelling aan rook van bosbranden kan de ademhalingsfunctie verminderen, de belasting van hart en bloedvaten verhogen en de zuurstoftoevoer naar de weefsels verminderen. Werknemers kunnen last krijgen van vermoeidheid, kortademigheid, een verminderd uithoudingsvermogen, concentratieproblemen en een tragere besluitvorming.
Hittestress kan deze effecten nog versterken door uitdroging, een verstoorde elektrolytenbalans en een verhoogde lichaamstemperatuur. Deze aandoeningen gaan gepaard met veel van de hierboven genoemde symptomen, zoals verminderde alertheid, een verminderd beoordelingsvermogen en een verminderde fysieke werkcapaciteit.
Mogelijke gezondheidseffecten van blootstelling aan rook van bosbranden
- Irritatie van de luchtwegen
- Verminderde longfunctie
- Cardiovasculaire belasting
- Blootstelling aan koolmonoxide
- Mogelijk verhoogd risico op ziekte op de lange termijn
Mogelijke gezondheidseffecten in verband met hittestress
- Hitte-uitslag
- Hittekrampen
- Hitte-uitputting
- Uitdroging en verstoring van de elektrolytenbalans
- Een zonnesteek, die dodelijk kan zijn
4. Welke proactieve strategieën kunnen werkgevers onmiddellijk invoeren?
Het kan zo simpel zijn als voorlichting geven, toezicht houden en voorbereidingen treffen. Wat de voorlichting betreft, moet u ervoor zorgen dat het bewustzijn wordt vergroot en dat er trainingen worden gegeven, zodat werknemers en leidinggevenden inzicht krijgen in de gezondheidseffecten van blootstelling aan hitte en rook, de vroege waarschuwingssignalen en symptomen, en de beschermende maatregelen en noodprocedures.
Voor monitoring is het van cruciaal belang dat deze programma’s zodanig worden ontwikkeld dat ze een eenvoudige maar effectieve monitoring mogelijk maken van zowel omgevingsfactoren – zoals temperatuur, luchtvochtigheid, WBGT, luchtkwaliteit (AQI/PM2,5) en weerswaarschuwingen – als van symptomen bij werknemers en tekenen van hittegerelateerde aandoeningen.
Wat de voorbereiding betreft: veel organisaties beschikken al over preventieplannen voor hittegerelateerde aandoeningen, maar het opnieuw onder de aandacht brengen van dit onderwerp bij medewerkers, het herzien van procedures en het controleren van de paraatheid bij noodsituaties kunnen de effectiviteit tijdens extreme weersomstandigheden aanzienlijk verbeteren. Bovendien was rook van bosbranden voor veel organisaties in het verleden wellicht een zeldzaam of onderbelicht probleem. De recente bosbrandseizoenen hebben echter aangetoond dat de gevolgen van rook zich honderden of zelfs duizenden mijlen vanaf de brandlocaties kunnen uitstrekken. Werkgevers zouden rookmonitoring, responsplanning en voorlichting aan werknemers moeten opnemen in bestaande programma’s voor milieu, gezondheid en veiligheid.
5. Waarom is paraatheid tegenwoordig van cruciaal belang voor de veiligheid en productiviteit van het personeel?
Periodes van extreme hitte en rookontwikkeling door bosbranden, die naar verluidt steeds vaker voorkomen, kunnen zowel de werkzaamheden op de werkplek als persoonlijke activiteiten beïnvloeden. Werknemers die de risico’s begrijpen, symptomen vroegtijdig herkennen en weten wanneer ze moeten ingrijpen, hebben een veel grotere kans om ernstige gevolgen te voorkomen.
Paraatheid reikt veel verder dan de werkplek, aangezien het net zo belangrijk is voor de bescherming van werknemers, gezinnen en gemeenschappen tijdens de steeds vaker voorkomende hitte- en rookincidenten.
Een persoonlijk voorbeeld illustreert het belang van dit punt. Een familielid van mij kreeg onlangs tijdens een ochtendlijke sportactiviteit te maken met ernstige hittestress. Hoewel de luchttemperatuur in de volle zon slechts rond de 80°F lag, bedroeg de luchtvochtigheid bijna 95%, waardoor omstandigheden ontstonden die de hittebelasting tijdens extreme inspanningen aanzienlijk verhoogden. De symptomen waren onder meer misselijkheid, duizeligheid, braken, zwakte, overmatig zweten en dorst. Gelukkig werd er snel hulp geboden en is de persoon volledig hersteld.
Uit die ervaring bleek dat een combinatie van onvoldoende acclimatisatie na een snelle overgang van koel naar warm, vochtig weer, onvoldoende vochtinname en het niet inzien van de omgevingsomstandigheden en het niet aanpassen van de fysieke werk- of trainingsbelasting, een recept vormde voor belangrijke risicofactoren. Met meer bewustzijn en een betere voorbereiding wordt het risico tot een minimum beperkt en had het incident waarschijnlijk volledig voorkomen kunnen worden.
Bronvermeldingen
- OSHA-NIOSH-app voor hitteveiligheid (CDC)
https://www.cdc.gov/niosh/heat-stress/communication-resources/app.html [cdc.gov]
- OSHA-informatiebronnen over het voorkomen van hittegerelateerde aandoeningen
https://www.osha.gov/heat [osha.prod….ce.dol.gov], [osha.gov]
- Technisch handboek van OSHA: Hittestress en WBGT-beoordeling
https://www.osha.gov/otm/section-3-health-hazards/chapter-4 [osha.gov]
- AIHA-toepassing inzake hittestress
https://www.heat.gov/data-tools/aiha-heat-stress-application/ [HEAT.gov]
- NIOSH-richtlijnen inzake rook van bosbranden
https://www.cdc.gov/niosh/outdoor-workers/about/wildfire-smoke.html [cdc.gov]
- EPA-informatiebronnen over bosbrandrook en gezondheid
https://www.epa.gov/wildfires/wildfire-smoke-and-health-factsheets [epa.gov]
Tags: arbeidshygiëne, rook, bosbrand
Cynthia Eghbalnia, MPH, CIH, CSP
Senior adviseur industriële hygiëne